نوشته‌ها

بانی وسازنده شهر جهرم

بانی وسازنده شهر جهرم
اطلاعات ما درباره جهرم در پیش از اسلام مانند سایر شهرهای ایران بسیار اندک است. در منابع نوشتاری موجود،نخستین مرتبه فارسنامه ابن بلخی که کتاب خود را بین سال های ۵۰۰تا۵۱۰ ه ق.تألیف نموده به نام بانی وسازنده شهر جهرم بر می خوریم.
((…و شهر فسا از پارس و شهرکی کِی آن را بشکان گویند و جهرم وآن اعمال بهمن بنا کرد…))
همانطور که می دانیم بهمن بن اسفندیار پادشاه اساطیرر ایران است و اصولاَ تطبیق نام پادشان اساطیری با پادشاهان واقعی کاری است که تا کنون پژوهشگران انجام نداده اند. اما صراحت مطالب برخی از کتاب ها گاهی این مشکل راحل می کند. برای مثال در مورد همین بهمن بن اسفندیار در کتاب مجمل التواریخ والقصص که از مؤلفی است ناشناخته از ۵۲۰ ه ق،چنین آمده است:
((کِی بهمن بن اسفندیار بود …ونام او اردشیر بوده که اردشیر دراز انگل(انگل:انگشت) خواندندی و او به بهمن معروفست و او را دراز دست نیز گویند:سبب آنک بر پای ایستاده ودست فرو گذاشتی از زانوبند بگذشتی…
بدین ترتیب می بینیم که بهمن بن اسفندیار همان اردشیر دراز دست که در سال ۴۶۴پیش از میلاد به پادشاهی رسید وتا ۴۲۴ ق.م پادشاهی کرد.
بدین ترتیب بانی وسازنده شهر جهرم اردشیر اول هخامنشی است وشهر جهرم در فاصله سال های ۴۶۵/ ۴۶۴-۴۲۵/ ۴۲۴ ق.م ساخته شده است.
ما پس از این موضوع،اطلاع دیگری درباره شهرجهرم نداریم تا در یکی از مآخذ می بینیم که می نویسد:
(جهرم)((پیش از اردشیر بابکان معمور بوده))
و سپس می افزاید که:
((جهرم وپسا ودارابگرد قبل از شیراز آباد بوده))
بگذریم که نویسنده این مطلب اطلاعی از سوابق تاریخی شهر فسا و شیراز نداشته اما از اردشیر اول هخامنشی آثاری مانند آثار باستانی در هیچ نقطه ای از ایران باقی نمانده که بتوان بهتر شرایط همزمانی آن را در نقطه ای دیگر بررسی کرد. ازسوی دیگر درباره آثار باستانی جهرن هم تا کنون پژوهشی انجام نشده که اطلاعات بیشتری در مورد این شهر به دست آید. تردیدی نیست که اگر از دوره اردشیر اول هخامنشی،آثاری در شهر جهرم یا شهرستان جهرم نباشد، از سایر مقاطع زمانی هخامنشی باید وجود داشته باشد مگر آن که خبر فارسنامه ابن بلخی نادرست باشدکه آن هم امکان ندارد.
درهمین جا می افزاید که آثار باستانی دوره ساسانی در شهرستان جهرم وجود دارد و آثاری نظیر قلعه گبری ها که هم از دوره ساسانی است بر فراز کوه های شهرستان جهرم دلیل بر این مدعاست.